Rreth Sigurimit të Shtetit

Për të ndërmarrë një kërkim arkivor, fillimisht është e nevojshme njohja me historikun, strukturën organizative dhe rregullat procedurale të institucionit që i përket fondi i dokumenteve që do të shqyrtohen. Kjo merr një rëndësi të veçantë nëse ky institucion është organ sekret dhe jo i hapur për publikun, pasi gjatë kërkimit dhe interpretimit të dokumenteve duhet kuptuar si fillim konteksti i origjinës së tyre.

Cfarë ishte Sigurimi i Shtetit?

Drejtoria e Sigurimit të Shtetit, e quajtur ndryshe “Sigurimi”, i ka fillesat gjatë Luftës Antifashiste Nacional-Çlirimtare me të ashtuquajturat “Seksionet e Mbrojtjes së Popullit” dhe filloi funksionimin zyrtarisht më 14 dhjetor 1944. Sigurimi ishte shërbimi i sigurisë kombëtare, i inteligjencës dhe policisë sekrete të Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë. Ky organ ka funksionuar përgjatë periudhës dhjetor 1944 - korrik 1991, që përkon me regjimin totalitar të instaluar në Shqipëri. De jure detyra e tij ishte që të mbronte Shqipërinë nga rreziqet, por de facto Sigurimi shërbeu për të shtypur veprimtarinë politike tek popullata dhe për të ruajtur jetëgjatësinë e sistemit politik në pushtet.

Në gusht të vitit 1946, Drejtoria e Mbrojtjes së Popullit mori emrin Drejtoria e Sigurimit të Shtetit dhe kaloi në varësi të Ministrisë së Punëve të Brendshme. Me ndarjen administrative territoriale të vitit 1947, u organizuan drejtoritë e punëve të brendshme të qarqeve të cilat kishin në varësi të drejtpërdrejtë degët e punëve të brendshme në rrethe. Drejtorive e qarqeve kishin të njëjtët sektorë me ato të Drejtorisë së Sigurimit të Shtetit: Kundërzbulimi; Lufta kundër bandave, organizatave dhe grupeve kundërrevolucionare; Mbrojtja e ekonomisë socialiste; Evidenca operative; Vëzhgimi dhe kontrolli i përfaqësive diplomatike; Hetuesia, shifra dhe sekretaria.

Në dhjetor të vitit 1948 struktura e Sigurimit të Shtetit paraqitej si më poshtë: Dega I, Zbulimi Politik; Drejtoria e Sigurimit të Shtetit, me nëndarjet: Dega e Punëve të Brendshme në Rrethe, Sektori i Luftës Kundër Bandave, Dega Operative e Kundërzbulimit, Dega e Sigurimit të Ushtrisë dhe Sektori i Ruajtjes së Udhëheqjes.

Po në këtë vit, Byroja Politike e Komitetit Qendror të PPSH-së, pasi bëri një analizë të thellë punës së organeve të ish-Sigurimit, miratoi “Platformën politike e organizative të Sigurimit të Shtetit”. Platforma politike e Sigurimit të shtetit pati ndryshime në vitet 1958, 1977 dhe 1985.

Strukturat e Sigurimit nuk kujdeseshin vetëm për krijimin e fabrikimin e dosjeve, por fatkeqësisht edhe për asgjësimin e tyre. Një numër i madh dokumentesh rezulton i asgjësuar, por kjo procedurë në shumicën e rasteve është e dokumentuar nëpërmjet procesverbaleve të asgjësimit të cilët janë pjesë e fondeve arkivore.