Rezultate nga të gjitha koleksionet

Çështja e personave të zhdukur dhe e vendvarrimeve të dyshuara është pjesë e veprimtarisë së AIDSSH-së për dokumentimin e së shkuarës dhe kërkimin e përgjigjeve për familjarët. Pas zgjerimit të kompetencave ligjore në vitin 2020, Autoriteti ka vijuar identifikimin dhe dokumentimin e vendvarrimeve të dyshuara, veçanërisht në Qarkun e Shkodrës.

• 2023: Shenjëzimi i një vendvarrimi të dyshuar pranë Varrezave të Rrmajit, në bashkëpunim me Bashkinë Shkodër.
• 2024: Vijimi i hetimeve dhe kërkimeve jo-invazive për vendvarrime të dyshuara.
• 2025: Dokumentimi dhe trajtimi publik i historisë së të zhdukurve dhe vendvarrimeve.
• 2026: Vijimi i hetimeve dhe përcjellja e dokumentacionit për gërmime e zhvarrime të kontrolluara.
• 28 gusht 2026: Përurimi i ekspozitës së përhershme “Rrmaji – Vend Kujtese dhe Kërkimi” pranë Varrezave të Rrmajit.

Pas vendosjes së regjimit komunist në nëntor 1944, Shkodra u bë një nga zonat ku represioni politik mori përmasa veçanërisht të ashpra, duke u shoqëruar me arrestime, hetime, gjykime, ekzekutime dhe ndjekje të vazhdueshme të kundërshtarëve politikë dhe grupeve të konsideruara kundërshtare nga regjimi. Në periudha të ndryshme, represioni u shtri edhe ndaj klerit, familjeve dhe personave të dyshuar për veprimtari kundër regjimit, si dhe ndaj atyre që tentonin të kalonin kufirin. Në vitet e para të regjimit, represioni u shoqërua me operacione të gjera në Kelmend dhe me goditjen e rezistencës së armatosur në Postribë. Gjatë viteve 1945–1948, dokumentacioni i kohës evidenton një numër të madh grupesh dhe individësh të konsideruar nga autoritetet si kundërshtarë të regjimit. Një pjesë e tyre u arrestuan, u dënuan me burgim ose me vdekje, ndërsa raste të tjera lidhen me vrasje gjatë përpjekjeve për arratisje ose në kufi.

Klerik i lartë mysliman. Lindur në një familje qytetare  shkodrane më 3 mars 1888. Mësimet fillestare i mori në shkollën fillore fetare “Ndocej” dhe arsimin e mesëm në Medresenë e Pazarit. Studimet për teologji dhe filozofi i përfundoi në Medresenë e Lartë të Stambollit, pas të cilave u emërua hoxhë në Xhaminë e Efendisë në Shkodër.

Në vitet 1920–1924 u përfshi në veprimtari politike opozitare. Pas përmbysjes së qeverisë së Fan Noli, u arrestua për dy muaj dhe më pas u lirua me ndërhyrjen e klerit mysliman.

Gjatë pushtimit u konsiderua figurë e rrezikshme nga qarqet komuniste të Shkodrës, për shkak të qëndrimeve të tij publike në shtyp. Në vitin 1945 u arrestua tri herë dhe u mbajt nën mbikëqyrje. Më 11 shtator 1946 u arrestua sërish në lidhje me Lëvizjen e Postribës. Në Gjyqin Ushtarak të 27 nëntorit 1947 u dënua me 10 vjet burg.

Mithat Frashëri lindi më 25 mars 1880 në Janinë. Ishte biri i Abdyl Frashërit, një nga udhëheqësit e Lidhjes së Prizrenit, dhe nip i Sami dhe Naim Frashërit, figura të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare. Arsimin e kreu në Stamboll, ku edhe u përfshi në administratën osmane. Aktiviteti i tij në çështjet kombëtare u shqua veçanërisht në Kongresin e Manastirit më 1908, ku u zgjodh kryetar i Kongresit dhe njëkohësisht nënkryetar i Komisionit të Alfabetit. Ky Kongres përbënte një moment kyç në procesin e standardizimit të alfabetit shqip, nën drejtimin e Gjergj Fishtës si kryetar i komisionit përkatës.

Në vitin 1944, në kushtet e Luftës së Dytë Botërore dhe ndryshimeve politike në Shqipëri, u largua nga vendi dhe u vendos në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Mit'hat Frashëri vdiq më 3 tetor 1949 në Nju Jork, si pasojë e një ataku kardiak. 

Mehdi Frashëri zhvilloi karrierë të gjatë në administratën shtetërore shqiptare, duke mbajtur poste ministrore të ndryshme, përfshirë Ministër i Brendshëm, Ministër i Punëve Botore, Ministër i Jashtëm, Ministër i Bujqësisë, Ministër i  Drejtësisë, si dhe Kryeministër. Pas pushtimit italian në 1939 u internua, më pas mori rolin e Kryetarit të Regjencës gjatë pushtimit gjerman.

Pas Luftës së Dytë Botërore, u dënua me vdekje (në mungesë) nga regjimi komunist.

Dosja e Sigurimit të Shtetit dokumenton veprimtarinë e tij gjatë dhe pas Luftës, përfshirë akuzat për aktivitete kundër regjimit, përpjekjet për emigrim dhe lidhjet me grupe opozitare, përfshirë Komitetin Qendror në Kajro me figura si Ahmet Zogu.

Pas shpërthimit të një sasie të vogël dinamiti në oborrin e Ambasadës Sovjetike më 19 shkurt, regjimi komunist e përdori këtë ngjarje si pretekst për të sulmuar elitën intelektuale.

Sabiha Kasimati së bashku me 21 intelektualë të tjerë u arrestuan dhe akuzuan pa prova konkrete si "armiq të popullit" dhe "terroristë". Pa mundësi për mbrojtje dhe pa një gjykim të rregullt, ata u pushkatuan pranë Urës së Beshirit më 26 shkurt 1951, ndërkohë që vendimi për ekzekutim u mor më 27 shkurt 1951, një ditë pas vdekjes së tyre. Pas rënies së regjimit komunist në vitin 1991, familjarët e viktimave kërkuan zbardhjen e ngjarjes dhe identifikimin e vendit të ekzekutimit. Plenumi i Gjykatës së Lartë i shpalli të pafajshëm të dënuarit, duke e cilësuar vendimin nr. 64, datë 27.02.1951 të Gjykatës së Lartë Ushtarake si të kundërligjshëm dhe të pambështetur në prova konkrete. Pas hetimeve, në vitin 1993 u identifikua vendi i ekzekutimit dhe eshtrat e viktimave u varrosën me nderime në varrezat e Dëshmorëve të Kombit.